Home > Nieuws
Nieuwe leden én een lintje
Het gesprek begint ook dit SO Gesprek met het voorstellen van de nieuwe leden: deze keer zijn dat er elf, waarvan er een in het zonnetje wordt gezet. Maar niet na het vermelden van het lintje van ‘onze’ Anton Bouman (78), die zich nu Lid in de Orde van Oranje-Nassau mag noemen. Anton is, naast vele vrijwillige activiteiten, sinds 2011 voorzitter van Stichting Haarlem Lichtstad. Wellicht ten overvloede belicht voorzitter Frans Bosman in zijn welkomstwoord het belang van een goed gesprek met elkaar, en belicht hij ook onze gesprekken op Socratische wijze: ‘Uiteindelijk gaat het hier om verbinding met elkaar’.
SO Gesprek nodigt ondernemers, (dwars)denkers, praatjesmakers, introverte types en toppers uit voor een goed gesprek. Op woensdag 29 april was dat bestuurder Bernt Schneiders, die onder meer tien jaar burgemeester van Haarlem was.
‘Het romantische beeld over het burgemeesterschap uit de tijd van Swiebertje is ver te zoeken. Je moet stevig in je schoenen staan en je rug recht kunnen houden’
Interviewer Jaap Sluis komt maar meteen to the point: stond het in de sterren geschreven dat Schneiders, net als zijn vader, ook burgemeester zou worden? Helemaal niet: toen hij een puber was, vond hij het verschrikkelijk om het zoontje van de burgemeester te zijn. ‘Maar aan het eind van mijn studie kwam ik erachter dat het openbaar bestuur eigenlijk heel erg interessant is. Dat had ook zeker wel te maken met de gesprekken die ik met mijn vader voerde. Het was de tijd van de eerste grote antikernenergie-demonstratie tegen Urenco in 1978, en ik weet nog goed dat ik met mijn vader door de stad wandelde, en hij toen zei: hoe moet ik dat nou aanpakken? En toen zei ik: ja pa, demonstreren is gewoon een democratisch recht, dat moet je zoveel mogelijk respecteren. Dat had hij natuurlijk al lang bedacht, maar het was de eerste grote demonstratie die vreedzaam verliep, en daar was ik heel trots op. Aan de andere kant maakte ik ook mee dat ik ’s morgens beneden kwam, en dat er een hele boerenfamilie in onze kleren aan de ontbijttafel zat omdat er brand geweest was, en die mensen mee naar ons huis genomen werden. Dus als je nou echt iets wil doen wat relevant is… Dan is het burgemeesterschap wel een heel mooi vak.’
Niet te uitgesproken
Het bedrijfsleven, waar Bernt nog even over had nagedacht, sneuvelde in de kiem op het moment dat hij tijdens een sollicitatie een enthousiast verhaal moest vertellen over een blik knakworst. Het burgemeesterschap van Landsmeer op z’n 35ste, de jongste in Nederland, was een groter succes. Wat volgde waren Heemskerk en Haarlem, in de tijd dat hij op de Oude Groenmarkt woonde, boven de Lundia: ‘Meer in het centrum kon eigenlijk niet.’ Een functie die je alleen kunt uitoefenen als je meebeweegt en niet te uitgesproken bent, al had hij een enkele keer binnen het college van B&W een meer uitgesproken mening. Eén keer is hij echt boos geworden, intern dan, toen dankzij een vrij sterke GroenLinks-dominantie de Amsterdamse Vaart versmald werd. ‘Het is wel jammer om achteraf je gelijk te krijgen, en om te zien wat een chaos het is geworden met al het autoverkeer dat nu door de polder moet.’
Dak- en thuislozen
Uit een enquête van het AD bleek dat 80% van de burgemeesters met bedreigingen te maken heeft gehad. Schneiders: ‘Er zijn veel mensen met korte lontjes en dat manifesteert zich ook richting de overheid. Het romantische beeld over het burgemeesterschap uit de tijd van Swiebertje is ver te zoeken. Je moet stevig in je schoenen staan en je rug recht kunnen houden. Al heb ik, toen ik zo’n tien jaar geleden werd bedreigd door de Hells Angels, onmiddellijke beveiliging gekregen: een container voor de deur, busje achter de deur en een apparaatje in je hand dat je in kon drukken als je op de fiets door de stad ging.’ Was het wel eens zwaar? Is er wel eens gevloekt als hij op de boot zat en naar de thuishaven moest omdat er weer wat aan de hand was? ‘It comes with the job. Wat ik ondertussen het leukst vond, was om met iedereen op straat een praatje te maken. Ik kon niet op zaterdag boodschappen gaan doen, want dan was ik zeker drie uur weg. Maar, en dat maak ik nu nog steeds mee, ik had een ongelooflijk goede relatie met veel dak- en thuislozen. Die spreken me nog steeds aan op straat.’
Opsplitsen
Wat heeft hem eigenlijk bezield om zich in het bestuurlijke wespennest Bloemendaal te steken? ‘Er waren daar twee burgemeesters achter elkaar gesneuveld en op een dag keek Johan Remkes, de Commissaris van de Koning, mij priemend aan terwijl hij zei: wie moet ik daar nu naartoe sturen? En toen heb ik daar, na enig nadenken, ja op gezegd. Omdat het mij een mooie uitdaging leek om te kijken of de boel daar weer op de rit kon komen. Nou, ja, dat is enigszins gelukt; toen ik daar kwam was het een vier en toen ik weg ging misschien een zes. Maar een enorm succes zou ik het niet willen noemen. Daar heb ik me bij neergelegd. Er is wel eens geopperd: splits die gemeente maar gewoon op, richting Haarlem of zelfs over de provinciegrens heen. Ik denk dat het helemaal geen kwaad zou kunnen om dat te doen. Het gemeentebestuur van Haarlem kan dat er misschien prima bij doen.’
Relevant genoeg
Ondertussen noemt hij buiten het openbaar bestuur werken louterend. Dat komt ook door een brede maatschappelijke belangstelling. ‘Ik vind het heel leuk dat ik bij een ziekenhuis betrokken geweest ben, nog steeds betrokken ben bij een waterleidingbedrijf, bij een woningbouwcorporatie. Bij de politie, bij een omroep.’ Stel: zijn agenda is leeg. Wat gaat hij dan doen? ‘Ik hou heel erg van het water. En ik heb een mooi schip. Een voormalig schip uit de bruine vloot, voor de kenners een Lemsteraak Visserman. Gelukkig kan mijn vrouw minstens zo goed varen als ik, dus ik voorzie dat wij mooie tochten gaan maken, naar de Oostzee, naar Denemarken, dat soort bestemmingen.’ Heeft hij geen last van wat ze relevantieverlies noemen? ‘Bedoel je: ik ben burgemeester af, en straks lopen ze aan me voorbij? Ik vind dat ik relevant genoeg ben geweest. En dat het volkomen normaal is dat er op een gegeven moment een andere generatie aantreedt. Dan kan ik op een afstandje gaan kijken hoe ze dat allemaal aanpakken. Héérlijk.’
Het volgende SO Gesprek is op maandag 29 juni met Eric Coolen, illustrator, tekenaar en ontwerper. Onlangs verscheen het overzichtsboek van zijn omvangrijke oeuvre Geen Dag Zonder Lijn.
De redactie van SO Gesprek bestaat uit Jaap Sluis, Maureen Lashley, Henk van der Leen en Frans Bosman
Geplaatst: 3-5-2026
VORIGE | VOLGENDE