6000 JAAR HAARLEM

Verslag Geschiedenistafel - Donderdag 20 april 2023.

De voorzitters van de organiserende verenigingen, Hans Koek namens de Geschiedenistafel en Martin van Bleek van de Historische Vereniging Haerlem heetten de aanwezigen en in het bijzonder de spreker van harte welkom. Stadsarcheoloog van Haarlem Anja van Zalinge heeft ons gewaarschuwd: ik neem ruim de tijd om mijn verhaal goed voor het voetlicht te brengen. En beide waarschuwingen zijn uitgekomen: het was een voortreffelijk verhaal en tegen tienen werd besloten Anja te vragen tijdens een tweede avond het vervolg op haar lezing te presenteren.

Een archeoloog op onderzoek in de diepe lagen moet rekening houden met een wirwar van regels en wetten. De hoop is dat deze warrige regelgeving binnenkort door één wet wordt vervangen. En een andere opvallende opmerking was dat er onder Haarlem alleen de eerste vijf meter hoeft te worden onderzocht om op resten van menselijk bestaan te stuiten.

Anja van Zalinge toonde een gekleurde kaart van Haarlem. De kleuren zijn een illustratie van de kans om op een vondst te stuiten. Hoe feller de kleur hoe groter de kans. In de binnenstad van Haarlem moeten bouwers er ernstig rekening mee houden dat enige maanden voor met de werkelijk bouw begonnen kan worden gereserveerd worden voor archeologisch onderzoek. Om te weten te komen of en welk soort onderzoek zinvol is, worden oude kaarten geraadpleegd, proefsleuven gegraven en booronderzoek gedaan Dit wordt door een extern bedrijf uitgevoerd. Dit brengt kosten met zich mee, maar dat moet ook niet overdreven worden: een duur onderzoek bij Leidsche Rijn bleek uiteindelijk € 5. = extra per woning te hebben gekost.

Het oudste voorwerp dat onder Haarlem is gevonden is een wervel van een walvis, die op 12 meter diepte bij de bouw van de Pathé bioscoop tevoorschijn kwam. De oudste vondst die op menselijke bewoning duidt was een stenen bijl, die ongeveer 6000 jaar geleden gebruikt is.

Anja staat stil bij de verschillende strandwallen waar een deel van de stad op is gebouwd. De Herenweg (tussen Haarlem en Leiden) en de Dreef, evenwijdig aan de Herenweg, zijn de bekendste voorbeelden. Dat waren, in het drassige gebied van Kennemerland, de meest geschikte locaties voor menselijk bewoning.

Tegen tienen werd besloten (tot teleurstelling van een deel van de toehoorders, die geboeid zaten te luisteren) om Anja uit te nodigen voor een vervolg op haar interessante lezing. En als u meer te weten wil komen bent u welkom in het Archeologisch Museum, Markt 18K in Haarlem.

Volgende lezing geschiedenistafel: Donderdag 1 juni - Luc Panhuysen RAMPJAAR 1672