Home | Agenda | Sociëteit | Zaalverhuur | Clubs | Lid worden | Uitgelicht | Vacatures | Contact | Login
Uitgelicht > kort verslag "Thorbecke wil het"

kort verslag "Thorbecke wil het"



kort verslag "Thorbecke wil het"
Sociëteit Vereeniging Haarlem - geschiedenistafel

Kort verslag van de bijeenkomst op donderdag 21 maart 2019


inleiding
De lezing van hoogleraar Remieg Aerts met als titel: “Thorbecke wil het” heeft de bijna 60 aanwezigen van begin tot einde geboeid. Over deze bijna mythische figuur die zoveel voor ons staatsrecht heeft betekend, is al heel veel geschreven. Toch zegt Aerts dat de door hem geschreven wetenschappelijke biografie het eerste complete beeld van de persoon schetst. Een lijvig, maar ook een toegankelijk boek. Thorbecke -een monument- wordt teruggebracht tot wie hij was. Aerts begon met te vertellen over hoe je als auteur nou diepgang krijgt in het onder de huid kruipen van degene over wie je schrijft. Het bleek een worsteling van 10 jaren.

afkomst en betekenis daarvan
Thorbecke is afkomstig van een eind 18e eeuw in Zwolle neergestreken keurige, maar verarmde Duitse familie. Dat was van invloed op zijn gedachtegoed. Hij wilde Nederland omvormen tot een neutrale rechtsstaat, waar diploma’s bepalend zijn en niet geld of afkomst. Hij wilde een einde maken aan de macht van standen, de kerk, belangengroepen. Hij had oog voor minderheden.

karakter
Thorbecke was een dominante man, vond dat het gelijk aan zijn zijde was. Tegelijk was hij heel overtuigend, vandaar de titel van het boek. Hij had een sterk psychologisch overwicht, waar ook koning Willen III niet tegen opgewassen was. De tragiek van deze wilskrachtige man was echter ook dat niemand in zijn schaduw kon staan. Hij was sterk polariserend. Je was voor hem, of tegen hem. Er was geen middenweg.

betekenis
Zijn naam is blijvend verbonden aan de grondwetsherziening van 1848. Deze bevatte de neerslag van zijn opvattingen over de rol van de overheid en de structuur van de staat. Onder meer de drie bestuurslagen, die er ook nu nog zijn. Volgens Thorbecke diende politiek meer te zijn dan probleemoplossend vermogen. Er zou een gedachte achter moeten zitten, een visie voor de lange termijn aan ten grondslag moeten liggen. Politiek diende ordenend te zijn. Ook heeft hij de Tweede Kamer bijgebracht hoe om te gaan met bevoegdheden.

Hij was een aanhanger van de monarchie, maar wel de constitutionele monarchie. Die opstelling heeft Willem III mogelijk als koning gered, maar zeker ook de monarchie.

discussie
Aan het einde bij de door Frénk van der Linden geleide discussie waren er ook de onvermijdelijk vragen over hoe Thorbecke nu zou hebben gedacht over of gereageerd op de huidige tijd. Interessant daarbij was het aspect opkomst bij verkiezingen. Thorbecke vond dat je als je mocht stemmen, je diende te stemmen en wel uit hoofde van het algemeen belang en niet vanuit een persoonlijke voorkeur. Het was immers ieders burgerlijke verantwoordelijkheid zo te stemmen dat het algemeen belang erdoor werd gediend.

Henk Visée


fotolink (met dan aan Hans Stroomberg):
https://photos.app.goo.gl/dLa9zTpNiyPhpgEc7